ارزش افزوده اقتصادی معیار اندازه‌گیری عملکردی است که راه‌های منجر به افزایش یا از بین رفتن ارزش شرکت را به درستی محاسبه می‌نماید. این معیار نشاندهنده سود باقیمانده پس از کسر هزینه‌های سرمایه‌ای است. ارزش افزوده اقتصادی (EVA) یک معیار عملکرد ساده تلقی می‌شود و تصویر واقعی از ایجاد ثروت برای سهامداران ارائه کرده و در اتخاذ تصیمات سرمایه‌گذاری و شناسائی فرصت‌هائی برای بهبود و توجه به منافع کوتاه‌مدت همانند منافع بلندمدت به مدیران کمک می‌کند. تاریخچه ارزش افزوده اقتصادی : ابزار تحليلي EVA،در سال 1982از سوي موسسه «استرن و استيوارت»واقع در نيويورك به كار گرفته شد. ارزش افزوده اقتصادي اولین بار توسط استرن-استوارت جهت ارائه خدمات مشاوره ای به شرکتهایی که ميخواهند یک سطح جبران خدمت مناسبی را برای مدیرانشان را تعیین کنند ، ایجاد و ارائه شد. نوآوراني مانند استرن محدوديت عملي سودهاي حسابداري را مورد بازبيني وسازماندهي مجدد قرار دادند. برخلاف معيارهاي سنتي مانند EBIT(سود پس از کسر بهره و مالیات) وNOPAT (سود خالص عملیاتی پس ازکسربهره ومالیات)و ...، EVA سودآوري واقعي شركت‌ها را مورد بررسي قرارميدهد. شركت‌هاي بزرگي مانند Coca-cola، EVA را به عنوان راهنماي ايجاد ارزش براي سهامدارن به‌كار مي‌برند. شركت‌هاي سرمايه‌گذاري مانند : Management Global asset از EVA، در انتخاب سهام، ساختار پرتفوي و فرايند كنترل ريسك استفاده مي‌كنند
ارزش چیست ؟ عبارت است از بار معنایی خاص که انسان به برخی اعمال ، حالتها و پدیده ها نسبت می دهد. معيارهاي ارزيابي عملكرد: 1- ارزیابی عملکرد با استفاده از تجزیه و تحلیل نسبت‌های مالی 2- ارزیابی عملکرد با ترکیب اطلاعات حسابداری و بازار 3- ارزیابی علمکرد با استفاده از داده‌های مدیریت مالی 4- ارزیابی عملکرد با استفاده از داده‌های اقتصادی مشكلات ارزيابي عملكرد در بند هاي 1 ، 2و3 معیارهای اولیه همچون سود ، رشد سود، سود هر سهم (EPS) سود نقدی هر سهم (DPS) و سود قبل از بهره و مالیات(EBIT)وبازده سرمایه گذاری ROI) ) ونرخ بازده سرمایه و... به واسطه استفاده از سود حسابداری دارای ایرادات وعیوبی بودند زیرا این سود در اثر موارد زیر قابل تغییر است: 1- روش‌های ارزشیابی موجودی‌ها 2- روش‌های استهلاک دارائی‌های ثابت 3- روش‌های برخورد با هزینه‌های سرمایه‌ای 4- روش‌های ذخیره‌گیری 5- روش‌های استهلاک سرقفلی تلفیقی چرایی و چگونگی مطرح شدن EVA: 1-جدائي مالكيت از مديريت (تضاد منافع). 2- معیارهای اولیه همچون سود، رشد سود، سود هر سهم (EPS) سود نقدی هر سهم (DPS) و نرخ بازده سرمایه به واسطه استفاده از سود حسابداری دارای ایرادات و عیوبی هستند. 3-ايجاد انگيزه براي مديران براي ارزش آفريني. 4- به وجود آمدن معيار مناسب جهت پاداش به مديران . طبق مفهوم ارزش افزوده ، ايجاد ارزش در شركت به عوامل زير بستگي دارد: 1- شركت از سرمايه به كار گرفته شده چه بازدهي كسب ميكند؟ 2- براي سرمايه به كار گرفته شده ، چه هزينه اي پرداخت مي شود؟ ارزش افزوده اقتصادی متشکل از دو اصل اساسی در تصمیم گیری مدیران است : هدف اولیه هر شرکت باید حد اکثر سازی ارزش وثروت سهامداران باشد. ارزش هر شرکتی بستگی به این دارد که تا چه حد سودهای آتی مورد انتظار کمتر یا بیشتر از هزینه سرمایه آن است. بنابراین EVA یک معیار با چند هدف است : اریابی عملکرد - تعیین ارزش سهام – بودجه بندی علی الخصوص بودجه بندی سرمایه ای و کمک به تعیین میزان پاداش مدیران. با توجه به جهتگیری EVA، مدیران عملیاتی دارای سه عامل انگیزشی مهم به‌شرح ذیل هستند: 1-تلاش برای کسب بازدهی بیشتر از امکانات موجود. 2- سرمایه‌گذاری در پروژه‌هائی که نرخ بازده آنها بیشتر از نرخ هزینه سرمایه‌ای آنها است. 3- واگذاری سرمایه‌گذاری‌ها و پروژه‌هائی که نرخ هزینه سرمایه‌ای آنها بیشتر از نرخ بازده آنها است. كاربرد هاي EVA كاربرد ارزش افزوده را مي توان در سه حوزه مورد توجه قرار داد: 1- كاربرد اقتصادي : شناخت توانمنديهاي اقتصادي بنگاهها نظير بهره وري منابع و عوامل توليد. 2- كاربرد مديريتي : شناخت توانمنديها و كاركردهاي منابع انساني نظير نيروي كار توليد به منظور سنجش عملكرد. 3- كاربرد حسابداري : تحليل مالي منطقي و سودمند از وضعيت و عملكرد مالي بنگاههاي اقتصادي در مقايسه با سود حسابداري. مزایای استفاده از ارزش افزوده اقتصادی (EVA) 1- EVA رابطه نزدیکی با خالص ارزش فعلی (NPV) دارد. 2-EVA مدیران ارشد شرکت را نسبت به معیاری که بیشتر تحت کنترل آنها است، پاسخگو می‌کند. 3- EVA از طریق همه تصمیماتی که مدیران شرکت‌های اتخاذ می‌کنند تحت‌تأثیر واقع می‌شود. 4- EVA معیار مناسبی جهت تعیین پاداش مدیران می‌باشد. 5- EVA با ارزش بازار شرکت در ارتباط است. مزایای ارزش افزوده اقتصادی (EVA) 6- EVA به‌عنوان یک معیار عملکرد اقتصادی با معیارهای دیگری همچون ارزش افزوده نقدی سرمایه‌گذاری ، ارزش افزوده سهامداران و بازده جریان نقدی روی سرمایه‌گذاری سازگار است. 7- EVA به‌عنوان معیار داخلی سنجش عملکرد موفقیت شرکت در افزودن ارزش به سرمایه‌گذاری سهامدارانش را به بهترین نحو نشان می‌دهد. 8- EVA نشان می‌دهد که ارزش شرکت مستقیماً به عملکرد مدیریت بستگی دارد. 9- EVA می‌تواند مبنائی برای تعیین اهداف سرمایه‌گذاری در پروژه‌ها قرار گیرد. 10- EVA به‌عنوان معیار اندازه‌گیری عملکرد کمتر در معرض تحریف‌های حسابداری قرار دارد. معایب EVA 1- محاسبه ارزش افزوده اقتصادی شامل محاسبه نرخ بازده و نرخ هزینه سرمایه می‌باشد که مشکل است. 2- ارزش افزوده اقتصادی معمولاً براساس ارقام تاریخی محاسبه می‌شود. 3- گاهی اوقات تجزیه و تحلیل ارزش افزوده اقتصادی غیرعملی است مثلاً برای شرکت‌هائی که تازه راه‌اندازی شده‌اند یا برای شرکت‌های سرمایه‌گذاری، تجزیه و تحلیل ارزش افزوده اقتصادی مناسب نیست. تعاریف EVA دو روش متداول از تعریف EVA وجود دارد : 1. روش حسابداری و 2. روش مالی